به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام محمدعلی مروجی طبسی، عضو هیئت علمی دانشگاه حضرت معصومه(س)، در نشست مجازی «رویداد ملی ایران قوی در سایه ولایت فقیه با رویکرد قرآنی» با موضوع «کارکردهای ولایت مطلقه فقیه در ایجاد اقتدار ملی جامعه اسلامی در پرتو قرآن و احادیث اهلبیت(ع)» که به همت کانون قرآن و عترت دانشگاه حضرت معصومه(س) و با همکاری سلسله برنامههای «یکشنبههای قرآنی» دانشگاه فردوسی مشهد و دیگر کانونها و انجمنهای قرآنی سراسر کشور برگزار شد، به تبیین ابعاد نظری و کارکردی ولایت فقیه در اقتدار ملی پرداخت.
ولایت مطلقه فقیه؛ امتداد حاکمیت رسول خدا(ص)
حجت الاسلام مروجی طبسی با تشریح مفهوم ولایت فقیه اظهار داشت: خلاصه تعریف ما از ولایت فقیه این است که «ولایت» به معنای زمامداری و حاکمیت است.
وی ادامه داد: وقتی از «ولایت مطلقه فقیه» سخن میگوییم، مقصود این است که فقیه صاحب قدرت و دارای اختیارات گسترده در عرصه اداره جامعه است و در عصر غیبت، زمامدار و حاکم جامعه اسلامی به شمار میآید؛ حاکمیتی که از سوی امام معصوم(ع) به فقهای واجد شرایط تفویض شده است.
وی افزود: برای تحقق این ولایت، شرایط مهمی در منابع دینی از جمله ؛ علم و آگاهی عمیق از قوانین و مقررات اسلام، عدالت و کفایت و توانمندی در مدیریت کلان جامعه اسلامی ذکرشده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه حضرت معصومه(س) تأکید کرد: ولایت مطلقه فقیه در امتداد حاکمیت رسول اکرم(ص) و جانشینان برحق آن حضرت است؛ این ولایت شعاعی از ولایت و حکومت رسول خدا و اهلبیت(ع) بهشمار میآید و باید در تمام مباحث نظری و عملی، با این نگاه به آن نگریست.
حجت الاسلام مروجی طبسی با بیان اینکه ولایت مطلقه فقیه در حقیقت، حاکمیت قوانین رسول اکرم(ص) است، توضیح داد: ولی فقیه در عرصه حکومت، سیره رسول خدا(ص) و اهلبیت عصمت و طهارت(ع) را در جامعه پیاده و اجرا میکند.
وی با بیان اینکه ولی فقیه قوانین دین را از منابع اصلی یعنی قرآن و سنت استخراج و تبیین کرده و در مقام حکومت به اجرا میگذارد، اظهار داشت: از اینرو، هرگاه درباره کارکردهای ولایت سخن میگوییم و به آیات و روایات استناد میکنیم، مستندات اصلی ما آیاتی است که درباره ولایت خداوند متعال، ولایت رسول اکرم(ص) و ولایت جانشینان آن حضرت نازل شده است.
عزت و اقتدار جامعه اسلامی در پرتو نظام ولایت الهی
عضو هیئت علمی دانشگاه حضرت معصومه(س) با اشاره به محور بحث خود مبنی بر «اقتدار جامعه اسلامی» و «توانمندی و قدرت جامعه اسلامی» ادامه داد: آنچه اقتدار جامعه اسلامی را تضمین میکند و به این جامعه عزت و قدرت میبخشد، نظام ولایت الهی و امامت الهی است؛ امامتی که امام آن از سوی خدای تبارک و تعالی منصوب شده است.
وی با استناد به آیه ۵۶ سوره مائده «وَمَن یَتَوَلَّ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَالَّذینَ آمَنوا فَإِنَّ حِزبَ اللّهِ هُمُ الغالِبون» گفت: مضمون این آیه آن است که هر کس ولایت خدا را بپذیرد و در حوزه ولایت الهی قرار گیرد و نیز ولایت رسول خدا(ص) و «الذین آمنوا» را بپذیرد، در حزبالله وارد شده است و حزبالله همواره غالب و شکستناپذیر است.
وی افزود: بر اساس روایات سبب نزول و سیاق آیه، مقصود از «الذین آمنوا» در این آیه، امیرالمؤمنین علی(ع) است؛ کسی که نماز را برپا میدارد و در حال رکوع زکات میپردازد. بنابراین، هر کس ولایت خدا، رسول و چنین مؤمنی را بپذیرد، در حزبالله قرار میگیرد و حزبالله غالب است.
وی خاطرنشان کرد: هنگامی که ولایت مطلقه فقیه را در امتداد ولایت خدا، ولایت رسول خدا(ص) و ولایت اهلبیت مطهر ایشان ببینیم، چنین ولایتی ضامن عزت، توانمندی و اقتدار مسلمانان خواهد بود و غلبه و پیروزی آنان را تضمین میکند.
حجت الاسلام المسلمین مروجی طبسی با اشاره به دیگر آیات قرآن درباره غلبه مؤمنان در سایه ولایت الهی، به آیه ۳۵ سوره قصص اشاره کرد و گفت: در این آیه، خدای متعال درباره کسانی که در نظام ولایت قرار گرفتهاند و تابع حضرت موسی و حضرت هارون(ع) هستند، غلبه و پیروزی ایشان را تضمین فرموده است؛ به طور کلی، تبعیت از پیامبران الهی و پذیرش ولایت آنان، در حقیقت قرار گرفتن در ولایت خداوند متعال است و جلوه کامل دین خدا در نهایت، دین کامل اسلام است؛ ما مأموریم در چارچوب شریعت پیامبر اکرم(ص) حرکت کنیم.
مفهوم عزت؛ ستون اخلاق اسلامی و اقتدار ملی
این پژوهشگر علوم قرآنی با اشاره به کلیدواژههای قرآنی «غلبه» و «عزت» به عنوان شاخصهای «اقتدار جامعه اسلامی» و «اقتدار ملی» در یک کشور مسلمان اظهار داشت: خدای متعال برای کسانی که در قلمرو ولایت توحیدی حرکت میکنند و ولایت خدا را پذیرفتهاند، عزت را مقرر کرده است. عزت به معنای شکستناپذیری، قدرت، شوکت و اقتدار است. کسی که در ولایت خداوند قرار میگیرد، در معنای واقعی شکست ندارد و در نهایت کار، پیروزی از آن اوست.
وی افزود: از اینرو، جامعه اسلامی باید عزت و اقتدار خود را در سایه ولایت خداوند متعال، ولایت پیامبر خاتم(ص) و ولایت اهلبیت(ع) بجوید، نه در وابستگی به دیگران و نه در تمسک به کسانی که در مدار کفر حرکت میکنند. عزت یکی از مفاهیم محوری در اخلاق اسلامی و از اصول محکم قرآن است؛ خداوند برای مؤمنان عزت را رقم زده و جامعه ایمانی حق ندارد از عزت و شوکت فاصله بگیرد.
روایات اهلبیت(ع) درباره حرمت ذلت مؤمن
حجت الاسلام مروجی طبسی با استناد به روایات امام صادق(ع) گفت: در روایتی آمده است که خداوند عزّوجلّ همه امور را به مؤمن واگذار کرده، اما به او اجازه نداده است که ذلیل و خوار باشد. در روایت دیگری، امام صادق(ع) تأکید میفرماید که خداوند متعال به مؤمن اجازه نداده است که خود را خوار و ذلیل کند و بر این نکته، به آیات قرآن استناد میکند که مؤمن باید عزیز باشد، نه ذلیل.
وی بیان کرد: عزت از آنِ خداست و از آنِ رسول او و جانشینان برحق رسول اکرم(ص) است. این عزت که به معنای شکستناپذیری است، منحصراً در محدوده ولایت الهی و اهل ولایت حقیقی تحقق مییابد و سپس به مؤمنان میرسد. این عزت برای مؤمنین است.
عضو هیئت علمی دانشگاه حضرت معصومه(س) اظهارداشت:معنای اقتدار زمانی محقق میشود که از دستورات خدا و رسول او اطاعت شود؛ یعنی اطاعت از خدا، اطاعت از رسول و اطاعت از جانشینان برحق آن حضرت، یعنی ائمه اطهار(ع)، عزتآفرین است؛کلید اصلی عزت جامعه اسلامی این است که از خداوند متعال، پیامبر او و «الذین آمنوا» که مقصود از آن در آیه شریفه، اهلبیت پیامبرند اطاعت شود.
وی با نقل روایتی از پیامبر اکرم(ص) افزود: در حدیثی آمده است که هر کس عزت دنیا و آخرت را میطلبد، باید از خدای عزیز اطاعت کند. بر این اساس، نظام ولایت الهی، ولایت رسول و ولایت جانشینان او، در نگاه مکتب غدیر و مکتب اهلبیت(ع)، ضامن عزت جامعه اسلامی و تضمینکننده اقتدار ملی کشوری است که مردم آن خدا را باور دارند و موحّد هستند.
اقتدار اقتصادی؛ استقلال و سلطهناپذیری
حجت الاسلام مروجی طبسی با اشاره ویژه به مسئله اقتصاد در سخنان رهبر شهید گفت: یکی از مؤلفههایی که حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (ره) در سالهای اخیر بهطور ویژه بر آن تأکید کردهاند، «اقتدار اقتصادی» و «اقتصاد قوی» است؛ اقتصادی مستحکم، مقاوم و درونزا که با تعابیری چون «اقتصاد مقاومتی» از آن یاد شده است.
وی تصریح کرد: نکتهای که شهید امام خامنه ای (ره) مکرراً بر آن تأکید فرمودهاند این است که اقتصاد قوی، اقتصادی است که یک کشور بتواند روی پای خود بایستد و وابسته نباشد. وابستگی اقتصادی زمینهساز وابستگی سیاسی و فرهنگی و در نهایت موجب از دست رفتن عزت و اقتدار ملی میشود؛ در مقابل، اقتصادی که متکی بر توان داخلی و استعدادهای ملت باشد، یکی از پایههای مهم اقتدار ملی است.
این استاد حوزه افزود: ما میتوانیم از اقتدار اقتصادی با تعبیر «استقلال اقتصادی» یاد کنیم؛ یعنی کشوری که از نظر اقتصاد روی پای خود ایستاده و به غرب یا دیگر کشورها وابسته نیست، در واقع راه نفوذ و سلطه آنها را میبندد. وقتی کشور به دیگران احتیاجی ندارد، دیگران نیز نمیتوانند برای او تصمیم بگیرند و او را به خود وابسته سازند.
حجت الاسلام مروجی طبسی در ادامه، به دو آیه شریفه قرآن به عنوان مستند تقویت پایههای اقتصادی اشاره کرد و گفت: آیه ۱۱۳ سوره هود میفرماید: «وَلا تَرْکَنُوا إِلَی الَّذینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّکُمُ النّارُ». خدای متعال در این آیه تصریح میکند که به کسانی که ظالم و ستمگرند، تکیه نکنید و اعتماد نورزید.
وی اضافه کرد: این نهی، همه عرصهها از جمله عرصههای اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و نظامی را دربر میگیرد. اعتماد به بیگانه و اتکا به دشمن در اقتصاد درست نیست؛ ما باید خودمان مستقل باشیم و یکی از مصادیق روشن این استقلال، استقلال اقتصادی است.
وی افزود: آیه دیگری نیز یک قاعده بسیار مهم را بیان میکند: «وَلَنْ یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکافِرینَ عَلَی الْمُؤْمِنینَ سَبیلًا». خدای متعال راه تسلط کفار بر مؤمنین را بسته است؛ بهگونهای که هیچ قانون و حکمی در شرع مقدس اسلام تشریع نشده است که راه نفوذ و سلطه کفار بر مؤمنان را باز کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه حضرت معصومه(س) دراین باره توضیح داد: فقیهان این اصل را «قاعده نفی سبیل» نامیدهاند. بر اساس این قاعده، در عرصه حساس اقتصاد نیز باید استقلال خود را حفظ کرده و بر آن پای بفشاریم؛ چراکه اقتصاد قوی موجب عزتبخشی به جامعه اسلامی و شکلگیری جامعهای قدرتمند میشود.
وی تصریح کرد: ریشه بحث اقتصاد قوی را در همین آیات قرآن میبینیم و کسی که این ظرفیتها را شناسایی کرده و برای استقلال اقتصادی جامعه اسلامی بهکار میگیرد، ولی فقیه است؛ این، یکی از کارکردهای مهم ولایت فقیه است که در لابهلای بیانات رهبر معظم انقلاب به کرّات مشاهده میشود.
علم و پژوهش؛ آشکارترین وسیله عزت و قدرت کشور
این استاد حوزه و دانشگاه، «علم و پژوهش» را از دیگر ارکان اقتدار ملی برشمرد و گفت: رهبر معظم انقلاب در «بیانیه گام دوم» و در مواضع متعدد بر اهمیت علم و پژوهش تأکید کردهاند و به شعر معروف فردوسی «توانا بود هر که دانا بود» استناد فرمودهاند. علم، توانایی و قدرت میآورد و در منابع روایی نیز همین مضمون مطرح شده است.
وی با اشاره به روایتی از امیرالمؤمنین(ع) گفت: در حدیثی آمده است: «طَلَبُ الْعِلْمِ عِزٌّ فِی الدُّنْیا وَ فَوْزٌ فِی الآخِرَةِ». عزت یعنی قدرت، شوکت و قوت؛ کسی که در پی علم است، به عزت و اقتدار میرسد. به معنای واقعی، علم «قدرت» است و وسیله مدیریت درست جامعه به شمار میآید؛ همانگونه که رهبر شهیدمان از علم به عنوان «آشکارترین وسیله عزت و قدرت یک کشور» یاد کردهاند.
حجت الاسلام مروجی طبسی با اشاره به دستاوردهای علمی جمهوری اسلامی ایران در چارچوب نظام ولایت مطلقه فقیه خاطرنشان کرد: در نظام سیاسیای که امام خمینی(ره) پس از انقلاب بنیان گذاشتند، در عرصه بینالملل دستاوردهای چشمگیری حاصل شده است. در فاصله حدود ۲۵ سال، یعنی از ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۰، ارتقای علمی ایران ۳۸ پله بوده است.
وی افزود: در سطح منطقه، ایران از رتبه ۵ به رتبه ۱ علمی ارتقا یافته است؛ در حوزه علوم نانو از رتبه ۵۶ جهان به رتبه ۱۶ رسیدهایم و در علوم بیوشیمی و زیست مولکولی نیز از رتبه ۵۳ به ۱۶ ارتقا پیدا کردهایم. اینها بخشی از دستاوردهای جامعه اسلامی ما در نظام ولایت مطلقه فقیه است و باید به حساب نقش ولایت فقیه گذاشته شود؛ این نیز یکی دیگر از کارکردهای ولایت مطلقه فقیه است.
عضو هیئت علمی دانشگاه حضرت معصومه(س)، «قدرت دفاعی و امکانات دفاعی» را رکن مهم دیگر اقتدار ملی برشمرد و گفت: قرآن کریم میفرماید: «وَأَعِدّوا لَهُم مَا اسْتَطَعْتُم مِن قُوَّةٍ وَمِن رِباطِ الخَیْلِ». امروز به فضل الهی رزمندگان شجاع و فرماندهان نظامی و سربازان اسلام با اقتدار، در برابر ابرقدرتها ایستادگی میکنند و آنها را در موضع ضعف و درماندگی قرار دادهاند؛ این همه، به برکت نظام ولایت مطلقه فقیه است که باید در ذیل نظام الهی و تحت ولایت رسول خاتم(ص) و خلفای برحق او، اهلبیت(ع)، دیده شود.
وی با اشاره به روایتی از امام رضا(ع) درباره نقش امام(ع) در جامعه افزود: در روایتی نسبتاً مفصل از آن حضرت، یکی از کارکردهای امام «مَنْعُ الثُّغورِ وَالأطراف» معرفی شده است؛ یعنی به وجود امام است که مرزها و نواحی سرزمین اسلام پاسداری و حراست میشود. این نشان میدهد که حفظ مرزها و اقتدار دفاعی، در منطق امامت جایگاهی ریشهدار دارد.
حجت الاسلام مروجی طبسی سپس به «توانایی و قوامیافتگی فرهنگی» به عنوان یکی دیگر از ارکان اقتدار ملی اشاره کرد و گفت: رهبر معظم انقلاب از این موضوع با تعبیر «استقلال فرهنگی» یاد کردهاند. استقلال فرهنگی یعنی خودباوری فرهنگی؛ یعنی اعتماد به میراث فرهنگی، گذشته فرهنگی و داشتههای فکری و تمدنی خود و پرهیز از بدبینی نسبت به مکتب، اندیشهها و میراث فرهنگی خویش. ما باید بدانیم که ثروتی عظیم و فرهنگی عمیق و غنی در اختیار داریم.
وی افزود: استقلال فرهنگی به این معنا است که تابع و دنبالهرو فرهنگ بیگانه نباشیم و کورکورانه از فرهنگ غرب تبعیت نکنیم.
وی تصریح کرد: تحقق این استقلال بسیار دشوار است و به تعبیر شهید امامخامنه ای (ره)، «خون دل» میخواهد. بدون استقلال فرهنگی، استقلال اقتصادی و سیاسی نیز بهطور کامل تحقق نخواهد یافت؛ تا زمانی که فرهنگ غرب را مطلقاً و بیقید بر فرهنگ اسلامی مقدم بداریم، هرگز به استقلال فرهنگی واقعی نخواهیم رسید.
این استاد حوزه با استناد به آیات قرآن، به تبیین الگوی قرآنی خودباوری فرهنگی پرداخت و گفت: در سوره اعراف، پس از آنکه قوم حضرت موسی(ع) از دریا عبور کرده و به ساحل امن رسیدند، با گروهی بتپرست روبهرو شدند که برای بتهای خود احترام و تعظیم قائل بودند.
وی افزود: آنان به حضرت موسی(ع) گفتند: برای ما هم بتی مانند اینها قرار بده تا آن را عبادت کنیم. در اینجا، حضرت موسی(ع) به آنها روحیه خودباوری میدهد و میفرماید: «إِنَّ هؤُلاءِ مُتَبَّرٌ ما هُمْ فیهِ وَباطِلٌ ما کانُوا یَعْمَلُون». یعنی اینها و آنچه در آن هستند، نابودشدنی است و کارهایشان باطل و بیاساس است.
وی ادامه داد: شما توحید و یکتاپرستی را کنار میگذارید و میخواهید معبودی را برگزینید که هیچ قدرتی ندارد؛ نه میتواند نفعی برساند و نه ضرری را دفع کند؛ در حالی که خداوند درباره اولیای خود میفرماید: «أَلَا إِنَّ أَوْلِیَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُون». این آیات در حقیقت تزریق روحیه خودباوری به جامعه ایمانی است.
عضو هیئت علمی دانشگاه حضرت معصومه(س) یادآورشد: در جای دیگری از قرآن، در ردّ عقاید مشرکان، وقتی آنان میگویند این عقاید، عقاید پدران ماست و ما از آنها پیروی میکنیم، خدای متعال تصریح میکند که این پیروی کورکورانه، حجیت ندارد؛ پدران شما دلیلی محکم و منطقی نداشتند؛ اینکه پدران شما چنین عقیدهای داشتند، دلیل نمیشود شما همان راه را بدون تفکر ادامه دهید؛ «ما أَنْزَلَ اللَّهُ بِها مِنْ سُلْطان». این آیات، همه در خدمت تقویت استقلال فکری و فرهنگی جامعه مؤمنان است.
حجت الاسلام مروجی طبسی با اشاره به روایات اهلبیت(ع) درباره استقلال فرهنگی گفت: در برخی روایات آمده است: «لا تَتَشَبَّهُوا بِالْکُفّار»؛ خودتان را شبیه کفار نکنید و از تشبه به یهود و کفار دوری کنید. مضمون این روایات این است که «خودتان، خودتان باشید»؛ یعنی بر هویت ایمانی و فرهنگی خود استوار بمانید. این روایات، روحیه خودباوری و استقلال فرهنگی را در جامعه اسلامی تقویت میکند و یکی از عوامل مهم اقتدار ملی به شمار میآید.
این استاد حوزه در ادامه سخنان خود، به موضوع «وحدت ملی» به عنوان یکی از ارکان مهم اقتدار ملی پرداخت و تصریح کرد: عامل مهم انسجام و اتحاد یک کشور وجود «ولی فقیه» در رأس حکومت است. ولی فقیهی که حاکم جامعه اسلامی است، عامل مهم وحدت و اتحاد جامعه اسلامی به شمار میآید.
وی با اشاره به روایات اهلبیت(ع) در این زمینه افزود: در روایتی از امام رضا(ع)، امام به عنوان «نِظامُ المُسلِمین» معرفی شده است؛ یعنی امام مایه نظم، انسجام و اتحاد جامعه اسلامی است. بنابراین، وحدت و اتحاد ملی را باید از ثمرات وجود ولی فقیه دانست.
انتهای پیام/
نظر شما